EnglishPersian

کم خونی ناشی از فقر آهن در نوزادان

مشاهده
کم خونی ناشی از فقر آهن

آنمی فقر آهن شایعترین بیماری خونی در دوره شیرخوارگی و نوزادی است. این نوع کم خونی ناشی از کمبود آهن برای ساخت هموگلوبین در گلبولهای قرمز خون می باشد.

خوشبختانه این مشکل قابل درمان است و به درمان به خوبی پاسخ میدهد.

آهن در ابتدای روده باریک و دوازدهه جذب میشود و از انجاییکه حدود ۱۰ درصد آهن رژیم غذایی جذب میشود، در رژیم غذایی روزانه حدود ۸-۱۰ میلیگرم آهن باید وجود داشته باشد.

باید توجه داشت که آهن شیر انسان ۲ تا ۳ بار آهن شیر گاو جذب میشود. در صورت کمبود آهن تولید هموگلوبین در گلبول قرمز کاهش یافته و در نهایت گلبول قرمز کوچک(میکروسیتیک) و کم رنگ (هیپوکروم) میشود.

از طرف دیگر کمبود هموگلوبین منجر به کم شدن ظرفیت خون در حمل اکسیژن به بافتها میگردد در نتیجه اغلب این کودکان رنگ پریده اند.

دلایل ایجاد کم خونی فقر آهن

▪︎ذخیره کم آهن بدن در نوزادان نارس یا کمبود ذخیره آهن مادر در دوران بارداری

▪︎کمبود تغذیه ای آهن

▪︎از دست دادن خون با منشا گوارشی (آلودگی انگلی/زخم معده و روده)

▪︎اختلال در جذب آهن در اسهال مزمن و یا در بیماری سلیاک

▪︎مصرف زیاد شیرگاو و غذاهای فاقد آهن

 

سن شیوع

ذخایر آهن بدن نوزاد که از مادر خود دریافت کرده است تنها برای ۴ تا ۶ ماه اول تولد در نوزادان ترم(رسیده) و در نوزادان نارس تا ۲ ماه اول تولد کافی می باشد.

بعد از این سنین در صورت عدم دریافت آهن کافی علایم کم خونی ظاهر می شود. در کل میتوان گفت سن شیوع کم خونی فقر آهن در کودکان ۹ تا ۲۴ ماهگی است.

علائم بالینی کم خونی فقر آهن

▪︎رنگ پریدگی

▪︎تحریک‌پذیری

▪︎بی اشتهایی

▪︎یبوست

▪︎ضعف عضلات

▪︎خستگی زودرس

▪︎تاخیر در رشد و تکامل

▪︎استعداد ابتلا به عفونت و ادم اندامها به دلیل کاهش پروتیین پلاسما

▪︎تند شدن ضربان قلب و تنفس

▪︎بزرگ شدن طحال

▪︎کاهش میزان هوش و توجه و کاهش یادگیری

علائم آزمایشگاهی شایع در کم خونی شامل :

▪︎کاهش سطح آهن سرم

▪︎کاهش سطح فریتین سرم

▪︎افت هموگلوبین خون

▪︎میکروسیتوز

▪︎ هیپوکرومیا و

▪︎الکتروفورز هموگلوبین مشخص میشود.

درمان و پرستاری

بیشترین مقدار آهن در اوایل دوران شیردهی(حدود ۱ تا۳هفته اول) میباشد که ۹۷/. میلیگرم در یک لیتر شیر است اما به طور مداوم در طی شیردهی این مقدار کاهش یافته و در ۵ ماهگی به حدود ۳/. میلیگرم در یک لیتر میرسد.

بنابراین وقتی پزشک مطمئن شد کم خونی کودک به دلیل کمبود آهن و نه به دلیل بیماری زمینه‌ای خاصی است معمولاً توصیه به مصرف قطره آهن میکند.

آهن به صورت قطره خوراکی

قرص

شربت و یا به صورت تزریقی مصرف می‌شود.

در صورت عدم تحمل آهن خوراکی و یا سوء جذب گوارشی از فرم تزریقی استفاده میشود.

گاهی در آنمی خیلی شدید از تزریق خون نیز استفاده میشود.

اگر در عرضه ۲ هفته بعد از شروع درمان خوراکی آهن افزایش آهن دیده نشد پزشک به این موارد شک میکند :

▪︎وجود یک منبع مخفی به خونریزی در بدن

▪︎وجود عفونت

▪︎عدم مصرف صحیح آهن توصیه شده توسط بیمار و یا وجود بیماری مزمن دیگر

پیشگیری از بروز کم خونی فقر آهن در کودکان همیشه در اولویت می باشد بنابراین والدین به توصیه های زیر توجه نمایند :

برای شیرخواران شیر مادر از ۶ ماهگی و برای شیر خشک خواران از ۴ماهگی قطره خوراکی سولفات آهن به مقدار ۱ تا ۲ قطره به ازای هر کیلوگرم وزن بدن شیرخوار داده شود.

اگر وزن تولد شیرخوار از ۲۵۰۰ گرم کمتر باشد پس از اینکه وزن او به ۲برابر وزن موقع تولد رسید (حدود۶ هفتگی) قطره آهن شروع میشود.

در سال اول تولد شیر گاو به کودک داده نشود زیرا احتمال حساسیت مخاط روده ها به پروتیین شیرگاو وجود دارد و ممکن است سبب دفع خون به صورت مخفی از طریق روده و مدفوع گردد.

اضافه کردن مواد حامی ویتامین ث مثل آب میوه جذب آهن را بیشتر میکند. قطره آهن با کلسیم مصرف نشود زیرا جذب آن کاهش می‌یابد.

اگر قطره آهن نیم ساعت قبل از شیر یا غذا داده شود بهتر جذب میشود.

مصرف شیر خشک باید محدود به ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ سی سی در ۲۴ ساعت و میزان مصرف غذاهای غنی از آهن افزایش یابد.

گاهی شیرخوار ممکن است قطره آهن را تحمل نکرده و استفراغ کند در این صورت باید تعداد قطرات آهن را کم ولی در ۲ تا ۳ وعده در روز به او داد. در مجموع آهن مورد نیاز را باید دریافت کند.

اشتراک گذاری:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on print
Share on email
mood_bad
  • هیچ نظری ثبت نشده است.
  • یک نظر ارسال کنید
    Verification: 21c1a9e26c75b00f